Dirk Bouts - Sprawiedliwość cesarza Ottona
 
               azñ i Próba ognia to dwa obrazy Dirka Boutsa aktualnie zdobiące Musees Royaux des Beaux-Arts w Brukseli. Przedstawiają one historię, która zdarzyła się za panowania cesarza Ottona III, tego samego, który w 1000 roku pielgrzymując do grobu św. Wojciecha, przybywa do Gniezna z zamiarem pozyskania Bolesława Chrobrego do koncepcji cesarstwa uniwersalistycznego.
en flamandzki malarz [żył w latach 1415-1475] zainteresował się historią związaną ze zdarzeniem, w którym cesarz Otto III rozstrzyga sadową sprawę pohañbienia własnej żony przez jednego z jego hrabiów.
czywiście do pohañbienia nie doszło, albowiem zakochana w młodym hrabim cesarzowa nie mogąc go uwieść postanawia się zemścić nañ donosząc o rzekomych zalotach swemu mężowi. Ten rozkazuje ściąć szlachcica po czym wdowa po nim przechodzi próbę ognia - ma utrzymać w dłoni rozrzażone żelazo. Wdowa po ściętym niedawno młodzieñcu dowodzi jego czystości nie upuszczajac gorącej sztaby. Gniew władcy spadnie na żonę, która niebawem - za poświadczenie nieprawdy i wiarołomność spłonie na stosie.
orusza w tych scenach ciekawa technika, która nakazuje artyście ujęcie dwóch zdarzeñ na jednym obrazie. Oto bowiem w Kazni na pierwszym planie kat podaje głowę hrabiego jego żonie, która następnie zawija ją w białe płótno. Nieco głębiej mamy możliwość zobaczenia co działo się zanim hrabia został ścięty. Oto idzie na skazanie, prowadzi ostatnie rozmowy ze swą żoną, ona zaś wierząc w jego niewinność modli się do Boga.
rugi obraz także zawiera dwa wydarzenia odbywające się w różnym czasie. W głebi na stosie płonie okrutna żona cesarza. Na pierwszym planie przed obliczem władcy klęczy wdowa po niesłusznie oskarżonym i skazanym hrabim. W prawej dłoni trzyma głowę swego męża, w lewej zaś odważnie ściska sztabę czerwonego od ognia żelaza. Historia się zamyka. Sprawiedliwość zwyciężyła - o czym muszą pamiętać dworzanie cesarza cały czas przypatrujący się wydarzeniom.
obrazach Boutsa porusza wreszcie odwaga i głębia w budowaniu perspektywy i realiów epoki. Z niebywałą starannością Bouts odwzorowuje szczegóły gotyckiej architektury, stroje dworzan cesarza olśniewają fakturą i kolorami. Ascetyczne ich gesty nie zdradzają głęboko skrywanych ocen i opinii na temat oskarżenia, jakie rzuciła na niewinnego hrabiego cesarzowa. Ocen nie dopatrzy się nikt także z wyrazu ich twarzy. Te elementy a przede wszystkim ciekawe ujęcie historii żony cesarza sa hymnem pochwalnym na cześć średniowiecznej sprawiedliwości. Szczególnie sprawiedliwosci wielkiego potomka Liudolfingów, syna Greczynki - krewnej cesarza Bizancjum Teofano i Niemca - Ottona II Saksoñskiego. Sprawiedliwosć władcy ¦więtego Cesarstwa Rzymskiego Ottona III.